Çin’den sonra dünyanın en büyük plastik üreticisi olan Avrupa’da yılda 150-500 bin ton makroplastik, 20-130 bin ton mikroplastik denize atılıyor. Bu plastiklerin çoğu da Akdeniz deniz canlılarının hayatı için önemli bir tehdit oluşturuyor. Avrupalıların %87’si plastiklerin doğa üzerindeki etkisinden endişe duyuyor.

Plastik üretiminin %90’ı hala fosil yakıtlara dayanıyor. Avrupa’da kullanılan petrol ve gazın %4 ila %6’sı plastik üretiminde kullanıyor ve aynı zamanda renklendirici, alev geciktirici, antistatik maddeler gibi katkı maddeleri de içeriyor.

Üretim ve Geri Dönüşüm

Küresel plastik talebinin %85’ini yedi plastik malzeme karşılarken, bu plastikler içerisindeki ilk 3 tür için talebin neredeyse %50’si Avrupa’daki talebe karşılık geliyor. Bugün geri dönüştürülmüş plastik, Avrupa’daki plastik talebin sadece %6’sına denk geliyor.  Üretilen plastiğin %40’ı ambalaj alanında kullanılmak üzere üretiliyor ve bu plastiklerden yılda 16.7 milyon ton atık ortaya çıkıyor.

Avrupa’da 2016 yılında oluşan plastik atıkların sadece &31’i geri dönüşüme gönderildi, %27’si atık depolama sahalarına bırakıldı. Kalan atıklar ile enerji elde etmek için yakıldı. Birçok Avrupa ülkesinde plastik geri dönüşüme tabi tutulmadan, birinci ya da ikinci seçenek olarak atık depolama alanlarına gönderiliyor. Balkan ve Doğu Avrupa ülkelerinde de bu en yaygın yöntem. İtalya, İspanya ve Fransa’da ise plastik atıkların %50’si atık depolama alanlarına gidiyor.

Avrupa Ülkeleri Neler Yapıyor?

İtalya

Her gün 32 milyon plastik şişe! İtalya, Avrupa’da kişi başına en çok şişe su tüketen ülke ve şişelerin %65’i plastik. Totalde de yılda 2.1 milyon plastik tüketimi var, bu tüketiminde geri dönüşüm oranı %41 seviyelerinde. İtalya plastikleri ayrıştırarak atık toplama hedefini %26 olarak belirledi. Bu kapsamda süpermarketler, fırınlar ve manav gibi işletmelerde plastik poşet sınırlaması getirdi. Ocak 2020’de kozmetik ürünlerde kullanılan mikroplastikler ve plastik kulak çöplerinin kullanımı yasaklanacak. Ve bir diğer birçok alanda da bu adımlar devam edecek.

İspanya

Avrupa’da tek kullanımlık plastiklerin %10’unu İspanya tüketiyor. Yılda toplam 3.84 milyon ton plastik tüketirken, bu tüketimin %31’ini geri dönüştürüyor. Bireysel tüketim ile beraber, Granada gibi kıyı bölgelerinde tarım amaçlı kullanılan plastik yoğunluğu da oldukça fazla. Diğer Avrupa ülkerinde olduğu gibi iyileştirme çalışmaları için adımlar atılıyor. Örneğin; Balear Adaları’nda tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması üzerine görüşülüyor.

Fransa

Fransa yılda 2-4 milyon ton arası plastik üretiyor ancak geri dönüşüm oranı Avrupa ülkeleri arasında en kötü değerler arasında. Kullanılan plastiğin sadece %22’si geri dönüştürülüyor. 2018’de yapılan bir araştırma,  plastik ambalajların sadece dörtte birinin geri dönüştürüldüğünü ortaya çıkardı. Fransa, 2025’e kadar %100 geri dönüştürülmüş plastik hedefine ulaşmak için bit yol haritası belirlemiş durumda, bu yol haritasını da su ve atık yönetimi ile ilgili çıkarılan yeni yönetmelikler ile de destekleyecek.

Yunanistan

Plastik tüketimi yılda 0.6 milyon ton ve bu tüketimin %20’si geri dönüştürülüyor. 80 plaj üzerinde yapılan bir araştırmada en yaygın görülen çöp, %43 oranı ile plastikler, bu plastiklerin içerisinde şişe kapakları, pipetler, karıştırıcılar, plastik şişe ve poşetler, gıda ambalajları yer alıyor. Ülkenin 2020’ye kadar %65 geri dönüşüm hedefi bulunmakta. Plastik atık yönetimi ve geri dönüşüm, Ulusal Katı Atık Stratejisine ve Ulusal Stratejik Katı Atık Önleme programına dahil edildi.


Bu yazı Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) tarafından Haziran 2018’de yayımlanan “Plastik kapanından çıkış: Akdeniz’i Plastik Kirliliğinden Kurtarmak” raporundan derlenmiştir. Raporun aslına ocean.panda.org ve mediterranean.panda.org adreslerinden ulaşılabilir.

Künye:
WWF Akdeniz Deniz Girişimi
Başyazar: Eva Alessi
Yardımcı Yazar: Giuseppe Di Carlo
Tercüme: Eda Başgül Di Carlo
İletişim: Stefania Campogianni
Editör: Barney Jeffries

Türkçe Yayın:
Hazırlayan: Yaz Güvendi
Katkıda Bulunan: Yaprak Arda
Çeviri: Esin Aslan Gürbüz
Türkçe Tasarım: Ender Ergün

 

 

 

Yorum Yapın