“Birçok dalış kazasının temelinde panik yatar. Ekipman hatasından dolayı oluşan bir durumda dahi, kazaya sebebiyet veren dalıcının tepkisinden başka bir şey değildir.”

Carlo Giambarresi

Jack ve Diana zıpkınla balık avlamaya gidiyorlardı. Diana ne yapacağını tam olarak bilmiyordu fakat Jack bunun ‘efsane’ olacağını söylemişti. Jack’in arkadaşının teknesiyle gideceklerdi ve arkadaşı onlar sudayken yüzeyde bekleyecekti.

Diana bir süredir dalış yapmadığından kendini çok rahat hissetmese de eşlik etmeye karar verdi. Diana zıpkıncı olmadığından, Jack avlanırken onun yanında duracaktı, ancak o zıpkın yaparken yoluna çıkmaması gerektiğini de biliyordu.

DALICILAR

Jack 37 yaşında bir dalıcıydı, kayıtlı çok dalışı yoktu ve birkaç senedir de dalmıyordu. Biraz kilolu olan Jack arkadaşlarınca ‘korkusuz’ olarak tanımlanıyordu. Ayrıca uyuşturucu da kullanıyordu.

Diana 35 yaşında ve sağlıklıydı. Sertifikalı bir dalıcıydı fakat hem Jack kadar tecrübeli değildi hem de bir senedir dalış yapmıyordu.

Jack, kendisi ve badisi için bir süredir garajda atıl yatan malzemeyi ve iki dolu tüpü beraberinde getirdi.

DALIŞ

İkili, arkadaşları Dave ile öğleden sonra buluştular. Yüzeyde şartlar iyi olsa da bildirildiği kadarıyla bölgede kuvvetli bir akıntı vardı.

Jack tüpleri ve ekipmanı aldı, Diana’ya ihtiyacı olanları verdi ve ikisi de ekipmanlarını kuşandılar. Jack’in Diana’ya malzeme kurulumunu hatırlatması gerekti. Dalıcılar hazırlanır hazırlanmaz, tekneden sırt üstü pozisyonda atlayarak suya girdiler.

Dave alt ucunda ağırlık olan, dalış yüzey işaretleyicisiyle birlikte bir iniş halatını suya bıraktı. Hem tekneye hem de sudaki dalıcılara göz kulak olmak adına yüzeyde beklemeye koyuldu.

KAZA

Dalıştan dakikalar sonra Jack yüzeye çıktı ve peşinden Diana geldi, Jack Dave’e yardım etmesi için işaret ederken her iki dalıcı da yüzeyde dururken zorlanıyorlar gibi gözüküyorlardı. Dave dalıcı olmadığından arkadaşlarına yardım etmek için en iyi pozisyonda değildi.

İki dalıcı da şamandıraya tutunarak kafalarını suyun üzerinde tutmaya çalışıyorlardı. Bir problemle uğraştıkları belli olan ikili iniş hattına dolandılar. Jack nefes almakta zorlanıyordu. Diana’nın alternatif kaynağına uzandı ve tekrar aşağıya inmeye başladılar.

Başka bir tekne daha geldi. Kurtarıcılar iniş hattı yardımıyla dalgıçları yüzeye çıkarmaya çalıştılar. Bu Jack ve Diana’yı yüzeye yakın tutan tek şey olsa da yüzeye tekrar çıkmalarını sağlayamadı.

Bir kurtarma dalışı takımı olay yerine çağrıldı. Bir saat sonra dalgıçların cansız bedenlerini 15 metreden çıkardılar. Jack’in ağırlıkları hala üzerindeydi ve iniş hattına dolanmış durumdaydı. Diana ağırlığını bırakmıştı fakat sadece yarım metre yukarısında o da halata dolanmıştı. Maskesi alnındaydı. İkisinin de tüpü neredeyse tamamen doluydu.

Jack’in otopsisi boğularak öldüğünü doğruluyordu. Kanında kokain, atihistamin ve soğuk algınlığı ilacı kullandığına dair bulgular vardı. Kaza analizi, ekipmanının kullanılamaz halde olduğunu gösterdi, BC’si hava tutacak durumda değildi.

Diana’nin otopsisi boğulduğunu gösteriyordu, onun vücudunda da kokain bulundu. Dalış malzemesi Jack’e göre biraz daha iyi durumdaydı.

ANALİZ

Her iki dalgıç dolandıkları iniş hattı üzerinde, boğularak can vermişlerdi. Panik esnasında dalıcıların regülatörlerini ağızlarından çıkardıklar sıkça görülen bir durumdur. Tüplerinde hava varken boğuldular.

Bu dalışın gerçek sebeplerine gelince bunlar zayıf hazırlık, zayıf dalış planlaması, yetersiz tecrübe ve bakımsız ekipmandır. Uyuşturucuyu ne zaman kullandıklarını bilemesek de bu da iyiye işaret değildir.

Neticede her iki dalıçta suya düzgün çalışmayan malzemeyle girmişlerdir. Ekipman derinde çalışmamaya başlayınca panikleyen dalgıçlar yüzeye çıkmışlardır. Hikayeden anlaşılacağı üzere Jack’in denge yeleği hava tutmamaktadır. Badisinin alternatif hava kaynağını kullanma ihtiyacı olduğuna göre, kendi kaynağından nefes alamamaktadır.

Birçok dalış kazasının temelinde panik yatar. Ekipman hatasından dolayı oluşan bir durumda dahi, kazaya sebebiyet veren dalıcının tepkisinden başka bir şey değildir.

Bu durumda dahi, Jack hava kaynağından nefes alamadığında yüzeye çıksaydı, iki dalıcı da hayatta olabilirdi. BC’si çalışmadığı halde ağırlığını atıp yüzeye çıkabilecek olan dalgıç panik halinde olduğundan doğru tepkiyi veremedi.

Acil durumda ağırlığınızdan kurtulmak en temel becerilerden biridir. Paniğin önüne geçmenin en basit yöntemi becerileri çalışarak onları otomatik hale getirebilmektir. Bu kazadan öğrenilebilecek birçok temel ders var:

Diana bu dalışın başında kendini rahat hissetmiyordu fakat yine de dalmaya karar verdi. Her iki dalgıç da yakın zamanda dalmamışlardı ve ekipmanları kötü durumdaydı veya hiç bakım görmemişti.

Dalıştan önce her badi birbirine buddy check yapmalı ve ekipmanlarının doğru çalışıp çalışmadığını kontrol etmeliydi. Jack bunu yapmış olsaydı regülatöründeki ve yeleğindeki problemi fark edebilirdi.

Bu temel konular her açık deniz eğitiminde öğretilir ve sınanır; ancak birçok dalıcı sertifikalarını aldıktan sonra maske tahliye, regülatör bulma vb. gibi acil durum becerilerini hiç çalışmazlar.

Arızalar, malzeme bakımlı ise neredeyse hiç yaşanmaz. Bir çok dalış kazası, dalıcılar dalışa hazır olmadığında veya acil durumda nasıl davranmaları gerektiğini bilmediklerinden gerçekleşir.

Hayat bağlayan dersler

■ Acil durum becerilerinizi pratik edin. Güvenlik durakları ‘tatbikat’lar için biçilmiş kaftandır. Sadece, öncesinde badinizi haberdar etmeyi unutmayın.
■ Bakım yaptırın. Dalış malzemeleri çok güvenilir araçlar olsalar da neticede yaşam-destek araçlarıdır ve önem gösterilmelidirler.
■ Hazır olmadığınız dalışı yapmayın. Herhangi bir dalışı, herhangi bir sebepten sonlandırmak hakkınızdır. Rahatsız hissediyorsanız veya bir şeyin yolunda gitmediğini düşünüyorsanız, problemin ne olduğunu öğrenin veya dalış öncesi gerekli eğitimi aldığınızdan emin olun.
■ Badi-check. Herşeyin çalıştığından emin olun. Tecrübeli dalıcılar çoğu sefer bu aşamayı atlamayı tercih edebilirler. Sadece birkaç saniye süren badi check hayat kurtarabilir.

Ağustos 4, 2018 tarihli scubadiving.com makalesi düzenlenerek hazırlanmıştır.

Güvenli ve Keyifli Dalışlar.
projectinblue

Yorum Yapın